Për gjashtëdhjetë ditë mes shkurtit dhe prillit mbajtëm dyzet sensorë grimcash nëpër Prishtinë, të kalibruar në çifte kundrejt një stacioni referues dhe të montuar kudo ku një banor na lejonte me shpue një mbajtëse. Rezultati janë 3,4 milionë matje dhe një gjetje e pakëndshme: ku jeton në këtë qytet ka ma shumë randësi për ajrin që e merr frymë sesa në cilin qytet të Kosovës jeton.
Pjesa 01Hapësira mes tyre
Mesatarja ditore e PM2.5 nëpër rrjet lëvizi prej 14 µg/m³ te një sensor në skajin perëndimor të Gërmisë deri në 71 µg/m³ te një kryqëzim në Sofali, katër kilometra larg. Të dy shifrat janë reale, të dyja u regjistruan të njëjtën ditë, dhe dallimi mes tyre asht ma i madh se dallimi mes mesatares së përgjithshme të Prishtinës dhe mesatares së çdo qyteti tjetër të monitoruar në vend.
40
Sensorë të vendosur
3,4 mln
Matje
14–71
µg/m³ diapazoni ditor
5×
Rruga ma e keqe kundrejt ma të mirës
“Shifra e qytetit asht shifër politike. Shifra e rrugës asht ajo që e marrin mushkëritë e tua.”
Pjesa 02Çka i shkaktoi matjet e këqija
- Ngrohja: sinjali ma i fortë i vetëm. Rrugët me pjesë të lartë ngrohjeje individuale me lëndë të ngurtë shënuan 2 deri 3 herë mesataren e rrjetit në mëngjeset e ftohta.
- Topografia: luginat e mbanin ndotjen me orë pasi kurrizet ishin pastrue. Sofalia dhe pjesë të Dardanisë ndodhen në vendin e gabuar për ajër të qetë.
- Trafiku: i randësishëm, por ma i ngushtë se sa pritej — i ngriti matjet fort brenda rreth tetëdhjetë metrave prej një kryqëzimi e pastaj ra shpejt.
Gjetja për ngrohjen asht ajo ku mund të veprohet, dhe të çon te historia e Termokosit: çdo bllok banesash që lidhet me ngrohjen qendrore e heq një tufë sobash individuale. Gypi për të cilin po debatohet shtatë vjet asht, ndër të tjera, edhe ndërhyrje për cilësinë e ajrit.
Po i lëmë dymbëdhjetë sensorë të ngritur gjatë dimrit. Nëse keni ballkon në Sofali, Kalabri ose në pjesën e poshtme të Veternikut, dëshirojmë me folë me ju.
